Cá tra và bài học đắt giá về truyền thông

0
247

Carrefour, tập đoàn bán sỉ to nhất châu Âu, vừa tuyên bố dừng tiêu thụ cá tra Việt Nam tại những địa chỉ của Carrefour ở Tây Ban Nha, Ý, Bỉ, Pháp và 1 số nước Carrefour mang chi nhánh. Không chỉ Carrefour, 1 số trường học ở Tây Ban Nha cũng khước từ mua cá tra của Việt Nam.

Đây là phản ứng diễn ra sau lúc đài truyền hình Cuatro TV (Tây Ban Nha) cho phát sóng một phóng sự đề cập về nuôi cá tra ở Việt Nam. Trong video trình chiếu cuối tháng Một mới đây, những nhà làm cho phim đã tố cáo Việt Nam nuôi cá tra ko đúng quy chuẩn, trong các lồng bè ko sạch, có thức ăn lấy từ cá chết và các phế truất phẩm khác.

Ricardo Pardo, người thực hiện bộ phim, đã không tiếp cận các doanh nghiệp cá tra to. Ông quay phim, chụp hình ở các cơ sở nhỏ lẻ, không với tính đại diện, gây hiểu nhầm ác hại. Cho nên, theo những người trong ngành, không chiếc trừ khả năng phóng sự này được thực hành cho mục tiêu bôi nhọ, hạ tốt uy tín con cá tra Việt Nam.

Ngay sau khi sự việc xảy ra, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã mang văn bản gửi đài Cuatro TV phản đối thông tin lệch lạc trong bộ phim. Những đơn vị như Vĩnh Hoàn, Gò Đàng cũng tức tốc hành động để cứu vãn hình ảnh con cá tra đang xấu đi. Kết quả, phổ biến đơn vị chứng thực quốc tế như BAP, ASC đã lên tiếng bảo vệ con cá tra Việt Nam. Liên minh Nuôi trồng Thủy sản Toàn cầu (GAA) cũng bảo đảm rằng cá tra Việt được nuôi theo phương thức có trách nhiệm và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe. Tuy thế, bà Trương Thị Lệ Khanh, Chủ toạ Doanh nghiệp Vĩnh Hoàn thừa nhận “hoạt động truyền thông về con cá tra vẫn chưa chạm đến người dùng”. Trong lúc đấy, quyết định lại trong tay họ.

Đây ko phải là lần đầu con cá tra Việt Nam bị “tiến công”. Từ năm 2003, khi con cá tra Việt Nam khởi đầu cho thế giới thấy giá trị dinh dưỡng và chi phí khó khăn, đủ khả năng đánh bại những chiếc cá như cá minh thái, cá tuyết, cá hoki (châu Âu), cá rô phi (châu Á), đường đi của cá tra Việt Nam chưa bao giờ là bằng phẳng. Năm 2003, lần trước nhất cá tra Việt phải đối đầu mang kiện cáo chống bán phá giá ở Mỹ. Năm 2009, cá tra Việt bị truyền thông bôi bẩn ở cực kỳ phổ biến nước, từ Pháp, Tây Ban Nha, Na Uy, Ý, Ai Cập, Mỹ, Trung Đông, Bắc Phi… Năm 2010, Hiệp hội Chủ trại nuôi cá nheo Mỹ (CFA) còn mở chiến dịch truyền thông kết tội Việt Nam nuôi cá tra trong môi trường nước ô nhiễm. Tình hình nghiêm trọng tới mức, tháng 12 năm ấy, Quỹ Động vật Hoang dã Thế giới (WWF) đã đưa cá tra Việt Nam vào danh sách đỏ trong “cẩm nang hướng dẫn tiêu dùng thủy sản 2010” tại 1 số nước châu Âu.

Mặc dù WWF sau đấy đã gỡ bỏ án oan cho con cá tra và chặng đường xuất khẩu của cá tra Việt Nam vào những nước đã thênh thang hơn, nhưng điều đó ko có nghĩa, con cá tra Việt hết bị moi móc. Năm 2011, 1 kênh truyền hình ở Đức đăng chuyên chở bộ phim tài liệu kể về con cá tra Việt Nam, thể hiện cá tra là loài cá fake, giá phải chăng, được nuôi ở vùng nước ô nhiễm. Kết quả, doanh số vào thị trường này đã sụt giảm tới 25%. Năm 2012, xuất khẩu cá tra sang châu Âu tiếp tục giảm 20%, cũng có các lý do tác động tới kháng sinh, chất lượng nước, thức ăn ko vững bền, chất thải từ ao nuôi.

Từ năm 2013, đường vào châu Âu của cá tra Việt đã trở thành gập ghềnh. Ở thị trường Mỹ, cũng con cá tra chịu đa dạng áp lực. Bên cạnh câu chuyện kiện cáo và tăng thuế chống bán phá giá như đã nói, Mỹ còn chuẩn y đạo luật Farm Bill để siết chặt kiểm soát hơn nữa. Tình hình nặng nằn nì đến mức phổ biến doanh nghiệp cá tra phải tìm bí quyết quên đi thị trường Mỹ, dành lại sân chơi cho một số đơn vị đủ sức bám trụ.

Ông Jean Charles Diener, Giám đốc, người sáng lập OFCO Sourcing Việt Nam, từng san sẻ, tiêu chí giá phải chăng đã khiến cho cá tra Việt dễ bị tiến công. Những phóng sự bôi bẩn cá tra như đoạn phim trên Cuatro TV đều tìm phương pháp quy kết: chất lượng kém buộc phải giá cá tra Việt Nam bán ra thị trường mới thấp. Thực tiễn, hàng chục năm qua, giá cá tra fillet Việt Nam vào các nước luôn phải chăng hơn những loại cá da trơn khác từ 0,8-1 USD/pound (tương đương Một,6-2 USD/kg).

Chính vì tốt mà số mệnh cá tra trở thành nhọc nhằn. Vấn đề này đã được VASEP nhìn thấy từ vài năm trước và từng với kế hoạch xây dựng giá sàn cho xuất khẩu. Nhưng tới nay, phương án giá sàn xuất khẩu mới chỉ ngừng ở dự trù. Cũng vậy, những hoạt động truyền thông, thuyết phục người dùng tin tưởng vào con cá tra Việt Nam vẫn còn “mạnh ai nấy khiến”. Vĩnh Hoàn, Thuận Phước, Gò Đàng đều đã khiến cho kinh doanh ở nước ngoại trừ nhưng chỉ là tự phát. Ngay Vĩnh Hoàn bấy lâu cũng chỉ tụ hợp ở thị trường Mỹ. Còn đối với thị trường châu Âu và những nước, doanh nghiệp này công nhận chưa thực thụ lưu ý.

Sau sự kiện Cuatro TV, dự định 1 quỹ cho riêng hoạt động quảng cáo, truyền thông, buôn bán nhiều năm kinh nghiệm dành cho cá tra Việt Nam sẽ ra đời. Các tổ chức trong ngành xuất khẩu cá tra cũng sẽ kết hợp mang phổ biến cơ quan thúc đẩy để đơn vị thường xuyên hơn những hoạt động thăm viếng, trao đổi, đối thoại… Mục tiêu là khiến cho sao để người dùng thế giới nhận diện chuẩn xác quy trình nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu của con cá tra Việt Nam.

Theo bà Trương Thị Lệ Khanh, đây sẽ là hoạt động dài hạn chứ ko với tính ứng phó nữa. Bởi lẽ, với sức lan tỏa của internet và mạng xã hội, các công ty đã nhìn ra được mức độ nguy hiểm của truyền thông bôi xấu. Những thông báo sai lệch sẽ ko còn dừng lại ở 1 kênh truyền hình hay trong khuôn khổ địa lý cụ thể, mà sẽ truyền đi sở hữu tốc độ chóng mặt. Lúc ấy, dù thông báo đã được đính chính thì người tiêu dùng phổ biến nơi sẽ chẳng thể nghe thấy và vẫn bị ảnh hưởng.

Hoạt động truyền thông về con cá tra vẫn chưa chạm đến người sử dụng, trong khi đó quyết định lại nằm trong tay họ.

Vì tính chất rủi ro như vậy bắt buộc hoạt động marketing chuyên nghiệp, trực tiếp tới người dùng quốc tế, để xây dựng hình ảnh, gầy dựng lại niềm tin về ngành cá tra Việt Nam là hết sức cần kíp. Giải đáp báo chí, ông Dương Ngọc Minh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Hùng Vương, còn nhấn mạnh: “Đây ko còn là câu chuyện của đơn vị, của Hiệp hội mà bắt buộc là của cả nước. Việt Nam nên mang sự vào cuộc của Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, phòng ban tham tán thương nghiệp ở những nước để khiến cầu nối cùng doanh nghiệp phản chưng các thông tin lệch lạc, cung ứng những thông tin đúng đắn về ngành”.

Sâu xa hơn, nếu còn xem cá tra là con cá quốc gia, là nguồn lợi đem về hàng tỉ USD mỗi năm, theo 1 chuyên gia trong ngành, Việt Nam phải kiến lập một môi trường buôn bán mà ở ấy các công ty tham gia nuôi trồng, chế biến cá tra phải tuân thủ nghiêm ngặt những quy định về chất lượng. Chính vì Việt Nam còn rộng rãi doanh nghiệp nuôi trồng, chế biến cá tra không theo quy chuẩn mà các đối thủ mới mang thời cơ truyền thông bôi xấu. Trên thực tế, hơn 500 lô hàng cá tôm xuất sang 38 nước bị cảnh báo nhiễm kháng sinh, đựng mầm bệnh và buộc trả về trong 9 tháng đầu năm 2016 đã là tin tức gây phương hại nghiêm trọng tới hình ảnh toàn ngành thủy sản Việt Nam. Cũng vậy, khủng hoảng về môi trường biển, môi trường nước ở Việt Nam đã và sẽ còn khiến người dùng thế giới dè dặt. Chừng nào chưa giải quyết tận gốc các vấn đề nêu trên, đường đi của cá tra kể riêng và thủy sản Việt Nam tổng thể sẽ vẫn lao đao.


http://www.brandsvietnam.com/11782-Ca-tra-va-bai-hoc-dat-gia-ve-truyen-thong

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here