Văn Miếu Mao Điền Hải Dương – niềm tự hào về truyền thống hiếu học của xứ Đông.

0
210

Nằm bên đường quốc lộ 5, bí quyết thị thành Hải Dương 15km về phía Bắc, thuộc xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng (Hải Dương), văn miếu Mao Điền được biết tới là 1 trong số ít văn miếu hàng tỉnh còn tồn tại ở Việt Nam. Lịch sử của văn miếu khởi đầu từ hơn 500 năm về trước.

  van_mieu_mao_dien

van_mieu_mao_dien

Dưới triều vua Lê Thánh Tông, triều đình cho mở thêm một số trường học nữa ngoài trường Quốc Tử Giám ở kinh kì để đẩy mạnh lớn mạnh Nho giáo. Ở xứ Đông (gồm toàn bộ tỉnh Hải Dương, tỉnh thành Hải Phòng, huyện Đông Triều của Quảng Ninh) văn miếu Mao Điền được xây dựng vừa làm cho nơi thờ những bậc tiên hiền Nho học vừa khiến cho trường sở của vùng.

Từ giữa thế kỷ 15 cho đến khoa thi rút cục của nhà Nguyễn, nơi đây trở nên nơi thi hương của vùng trấn Hải Dương. Đặc biệt trong thời Mạc (1527-1593) đã bốn lần doanh nghiệp thi đại khoa ở Mao Điền.

van_mieu_mao_dien

Ngay từ khi mới xây dựng văn miếu Mao Điền đã là một công trình mang kiến trúc văn hóa uy nghi, bề thế. Đi trên quốc lộ 5 theo hướng Hải Dương – Hà Nội, ngay từ xa ta đã với thấy Tam quan đồ sộ của văn miếu Mao Điền nằm giữa cánh đồng lúa rộng minh mông.

van_mieu_mao_dien

Qua Tam quan là cây gạo cổ thụ hơn 200 tuổi in bóng xuống hồ nước xanh mát khiến tôn lên vẻ nghiêm túc, thanh tĩnh cho văn miếu. Theo viên chức của ban quản lý di tích cho biết, tục truyền cây gạo này được trồng vào năm Cảnh Thịnh vật dụng 9 (1801), thời điểm tái thiết văn miếu trấn Hải Dương.

van_mieu_mao_dien

  van_mieu_mao_dien

Cây gạo cổ thụ hàng trăm năm tuổi trong khuôn viên văn miếu Mao Điền.

Hai bên tả, hữu trước dãy điện thờ chính là lầu chuông Đồng nặng 1042 kg đường kính mồm 115cm, cao 150cm, lầu trống Đại có mồm 150cm, chu vi tang trống 565cm, dài 188cm. Lầu chuông, lầu trống được bề ngoài theo phong phương pháp truyền thống hai tầng tám mái toàn bằng gỗ lim, tuy giản dị nhưng lại siêu mềm mại, uyển chuyển.

van_mieu_mao_dien 

van_mieu_mao_dien

van_mieu_mao_dien

Lầu chuông, lầu trống tuy giản dị nhưng vẫn vô cùng mềm mại uyển chuyển.

  van_mieu_mao_dien

van_mieu_mao_dien

van_mieu_mao_dien

Dãy nhà chính của văn miếu gồm hai lớp quay về hướng Tây, có 7 gian, mái cong vút, chạm trổ hình rồng, phượng, áp sát vào nhau. Nhà trong thờ Khổng Tử. Nhà bên cạnh là nơi tụ hội bái lễ của những bậc quan trường học kém chất lượng và đặt bàn thờ và bát nhang công đồng. Hai bên vách treo bảng danh sách 637 vị tiến sĩ quê ở trấn Hải Dương trong thời đại khoa cử Việt Nam.

van_mieu_mao_dien

Dãy nhà chính của khu văn miếu.

Nhìn vào bảng danh sách khổng lồ ấy ta không khỏi cảm phục ý thức hiếu học của người dân xứ Đông. Hai bên là hai dãy nhà giải vũ 5 gian đối diện nhau, do nằm ở hai hướng Đông và Tây nên người dân nơi đây vẫn quen gọi là nhà Đông vu, Tây vu.

van_mieu_mao_dien

Hai di vật cổ nhất của văn miếu Mao Điền được đặt ở dãy nhà ko kể là chiếc lư hương bằng đá trên bàn thờ công đồng và khánh đá từ thời Tây Sơn. Dòng khánh đá sở hữu âm thanh trong trẻo thể hiện trình độ siêu cao của người thợ chế tạo đá Việt Nam đầu thế kỷ 19, sở hữu 1 bên tai đã vỡ lẽ.

  van_mieu_mao_dien

Phía trong hậu cung của văn miếu thờ cả thảy chín bài vị. Chính giữa thờ Khổng Tử, ông tổ của đạo Nho. Lần lượt hai bên là Nguyễn Trãi, Chu Văn An, Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Phạm Sư Mạnh, Vũ Hữu, Tuệ Tĩnh, Nguyễn Thị Duệ. Trong cách bài trí thờ tự cũng sở hữu phổ biến ý nghĩa sâu nhan sắc. Khổng Tử là ông tổ đạo phải được thờ ở chính giữa, bên trái là Chu Văn An, 1 người thầy chiếc mực trong truyền thống đạo Nho nước ta. Các người còn lại đều là những người con xuất chúng của trấn Hải Dương. Đặc thù là trạng nguyên Nguyễn Thị Duệ, nữ trạng nguyên duy nhất của nước Việt.

van_mieu_mao_dien

Khu hậu cung luôn lôi kéo phổ biến người tới để chiêm bái, cầu học hành.

Cứ vào tháng 2 âm lịch hàng năm, thức giấc Hải Dương lại tiến hành mở hội văn miếu Mao Điền, để mọi người có thể trở về đây chiêm bái, tưởng nhớ những bậc danh tài và thêm tự hào về truyền thống hiếu học của người nước Việt.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here